LETËRSI / ANNE CARSON FITON ÇMIMIN NOBEL PËR LETËRSI 2026

“Vepër e guximshme dhe shpikëse që krijoi forma të reja për letërsinë bashkëkohore”
Lajmi sipas: The Guardian

STOKHOLM, 8 Tetor 2026 – Çmimi Nobel për Letërsi 2026 i është ndarë poetes dhe eseistes kanadeze Anne Carson, njoftoi Akademia Suedeze.

Sipas The Guardian, akademia e vlerësoi autoreshën për “veprën e saj të guximshme dhe shpikëse që, në dialog lozonjar me traditën klasike, ka krijuar forma të reja për letërsinë bashkëkohore”.

Kush është Anne Carson

E lindur në vitin 1950 në Toronto, Carson njihet për krijimtarinë që lëviz lirshëm mes poezisë, prozës dhe përkthimit, duke u mbështetur gjerësisht në letërsinë dhe mitologjinë e botës së lashtë greke.

Libri i saj i parë, “Eros the Bittersweet” u botua në vitin 1986 dhe bashkoi kritikën letrare me një eksplorim të dëshirës dhe traditës së lashtë greke.

Vepra e saj më e njohur është “Autobiography of Red”, një roman në vargje nga viti 1998, i frymëzuar nga fragmentet e poetes së lashtë greke Stesihor. Vepra riimagjinon mitin e Gerionit, përbindëshit me krahë të kuq të vrarë nga Herakliu, si histori të një djali adoleshent modern që kalon nëpër zemërthyerje dhe dëshirë.

Çmime dhe vlerësime ndërkombëtare

Në vitin 2001, Carson u bë gruaja e parë që fitoi çmimin TS Eliot për përmbledhjen “The Beauty of the Husband”. Ajo është gjithashtu fituese e bursave prestigjioze Guggenheim dhe MacArthur.

Shkrimtarja e njohur Susan Sontag ka thënë për të:
“Ajo është një nga të paktët shkrimtarë që shkruajnë në anglisht që unë do të lexoja çdo gjë që shkruan. Nëse ka një revistë që ka diçka nga ajo në të, e blej automatikisht.”

Stili avangardist

Librat e Carson-it kanë trajtuar forma të ndryshme. “Men in the Off Hours” kombinoi ese në vargje, poema, epitafe dhe prozë për artistë dhe figura historike, dhe fitoi çmimin e parë Griffin Poetry Prize në 2001.

“Nox”, botuar në 2010, është karakteristike për qasjen e saj avangarde – libri vjen në formën e një kutie me fizarmonikë që përmban një riprodhim të një fletoreje që Carson e bëri pas vdekjes së vëllait të saj.

Ndër veprat e tjera të saj janë “Decreation”, “Red Doc>” dhe “Float”.

Nobeli, çmimi më prestigjioz në letërsi

Çmimi Nobel për Letërsi është ndarë 118 herë që nga viti 1901. Fitues të fundit kanë qenë: Annie Ernaux, Bob Dylan, Abdulrazak Gurnah, Louise Glück, Peter Handke dhe Olga Tokarczuk.

Vitin e kaluar çmimin e mori autori hungarez László Krasznahorkai, i njohur për shkrimin e tij distopik dhe avangardë.

Anne Carson, 76 vjeçe, do ta marrë medaljen dhe diplomën zyrtarisht në një ceremoni në Stokholm në dhjetor.