Si bëhej njoftimi për kohën e iftarit në Malësinë e Bujanocit dikur?
Para 50 viteve popullata e Malësisë së Bijanovcit, përveç që ballafaqohej me kushte të renda jetësore, nuk kishte as rrjet elektirk, gjë që e rëndonte edhe më tepër jetën.
Pavarësisht këtyre kushteve të rënda, popullata në shumicë e asaj treve agjëronte në kohën e Ramazanit, ndonëse rrallë kush kishte ndonjë orë dore apo muri për të ditur kohën e saktë të iftarit dhe syfyrit.
Arsimtari me përvojë dhe me autorite të lartë nga Nosvosella, Ismet Selimi, e mban mend mirë se si në fshatin e tij bëhej njoftimi për kohën e ardhjes së iftarit dhe syfyrit.
“Si fëmijë rreth 5 vjeçar në fshatin tonë, diku para 50 viteve, fshatarët nuk kishin orë për matjen e kohës, përveç ndonjëri që ishte më i kamur. Për fat të mirë ne kishim hoxhën tonë në lagje, Mulla Selim Selimi, i cili në kohën e duhur të iftarit dilte në një vend pak më të ngritur për nga lartësia, aty pranë shtëpisë së tij, dhe me zë të lartë thirrte “Ezanin”. Fshatarët kuptonin se është koha e iftarit, në këtë mënyrë e përsëriste edhe për syfyr”, ka kujtuar arsimitari Ismet, këto kohë të dikurshme të ditëve të Muajit të Madhërishëm të Ramazanit.
Sipas tij, jehonën e zërit kanë mundur ta dëgjojnë edhe lagjet e afërta, por edhe në fshatrat përreth. Në atë kohë, thotë ars. Ismeti, ka qenë traditë me shkuar për iftar te fqinjtë, familjarët, apo edhe te miqtë, pa të ftuar askush!
“Së paku tri herë gjatë Ramazanit, fshatarët janë endur nëpër iftare, teksa me vetë dëshirë secili familjar ndalte hoxhën për iftar dhe burrat e fshatit. Dhe së bashku, të gjithë më pas i falnin edhe taravitë te mikpritësi. Ditëve tjera kur hoxha nuk ishte i ftuar, taravitë faleshin te oda e hoxhës”, ka pohuar arsimtari Ismet, i cili tash e sa kohë jeton dhe vepron në Gjilan.
Zona Ekonomike – Takim Publik
Po ashtu edhe arsimtari në pension, Ismet Shabani, nga fshati Zarbincë e mban mend mirë kohën e Ramazanit të kësaj treve, që sipas tij, edhe në ato kushte kishte lezet, afërsi, ngrohtësi dhe lidhje më të fortë ndërmjet vete.
“Meqë Zarbinca kishte një sipërfaqe të madhe dhe mëhallat (lagjet) e saj ishin larg njëra-tjetrës me orë të tëra, koha e iftarit dhe syfyrit lajmërohej me tupana! Tupanxhinjtë dilnin në “Murqez”, një pikë relativisht e lartë, nga ku shiheshin shumë lagje të fshatit. E jehona e zërit të tupanave dëgjohej larg, madje edhe në fshatrat përreth, sidomos në Suharrnë”, ka thënë Shabani.
Sipas tij, kjo mënyrë e iftarit aplikohej edhe për syfyr, teksa tupanxhinjtë banonin nëpër shtëpitë e fshatit me rotacion, sepse nuk ishin nga fshati, sikundër edhe teravitë që faleshin në ndonjërën nga shtëpitë e fshatarëve, në mënyrë të organizuar dhe me vullnet të lirë.
Pavarsisht këtyre peripecive e hjekave, thotë ars. Ismet, i cili ka kryer haxhin, Muaji i Ramazanit i jepte hijeshi Malësisë. E gëzimi më i madh ka qenë dita e Bajramit, kur të gjithë fshatrat e kësaj pjese vërshonin drejt Xhamisë, i madh e i vogël, pamje të cilat i jepnin madhështi ritit. Kanë qenë emocione të papërshkruara dhe nuk do të hiqen asnjëherë nga koka, shkruan ai.
Përmblodhi e përpunoi: Prof. Femi Sylejmani
