Shkruan: Enver Robelli – Mbyllet një dyqan dhe mbyllet një kapitull i jetës sonë!
Lajmi kumboi thekshëm: pas 57 vitesh aktivitet qenka mbyllur dyqani i vetëm në fshatin Desivojcë të komunës së Kamenicës.
Ne që u lindëm në ato anë, në brezin kufitar mes Kosovës dhe Serbisë, e ruajmë në kujtesë si “Dyqani i Hasan Shkodrës”. Baci Hasan, te i cili i kemi blerë ëmbëlsirat e para. I cili me traktorin e tij të kuq ua sillte familjeve miellin për një vit.
Shkruan: Enver Robelli
Baba ia pati sjellë një orë nga Zvicra bacit Hasan, sepse ai nuk ishte vetëm dyqanxhiu i fshatit. Ai me dyqanin e tij kujdesej që njerëzit të kenë mundësi jo vetëm të furnizohen me artikuj ushqimorë. Dyqani i tij ishte një bursë informatash dhe një fole takimesh. Një lloj enti social për të diskutuar për çdo temë, për të qajtur edhe hallet.
Të shpërndarë nëpër botë, sot mund të kultivojmë nostalgjinë, jo për kohërat e shkuara, por për njerëzit e shkuar – disa në amshim, disa të shpërngulur, kryesisht në Gjilan, në Kamenicë, në Prishtinë. E më së shumti mbase në botën perëndimore.
Në Desivojcë e fshatrat përreth (Laçiq, Poliçkë, Velegllavë, Tërstenë, Sedllarë, Kranidell) pothuaj nuk ka mbetur njeri. Është mbyllur biblioteka në Desivojcë. Është mbyllur shkolla. S’ka nxënës. Në oborr ka mbetur vetëm busti i Kadri Zekës, njëri nga bijtë e kësaj ane.
Në sheshin mes dyqanit, kovaçhanës e bibliotekës një gur varri na kujton se aty pushon profesori universitar Sadri Shkodra, njëri prej matematikanëve më të njohur që kishte Kosova pas Luftës së Dytë Botërore. Pak më poshtë, një rrugë që përfundon diku në mal, bart emrin e albanologut Mehmet Surdulli, dajës Mehmet, i cili karrierën e tij e kulmoi në Entin e Teksteve dhe Mjeteve Mësimore të Kosovës, pasi dha kontribut të madh në ndërtimin e sistemit arsimor në trevën e Anamoravës. “E kemi një poet të mirë, quhet Enver Gjerqeku”, tha daja Mehmet në fillim të viteve 80-të kur na vizitoi.
Baci Hasan ka ndërruar jetë prej vitesh. Dyqanin e mbante të hapur i biri i tij Ahmeti. Por kur s’ka njerëz aty, kur të gjithë janë shpërngulur, s’duhet më as dyqan. Gurabije, miell e vaj nuk mund t’u shesësh zogjve.
Ky dyqan ishte Makondoja jonë, si në romanin “Njëqind vjet vetmi” të Gabriel Garcia Marquezit.
Në përroskën afër dyqanit në vitin 1986 arsimtari i gjeografisë dhe njeriu i mirë, Pajazit Shkodra, mbushi një tenxhere me ujë për të analizuar nëse katastrofa bërthamore në Çernobil kishte helmuar ujin edhe në fshatrat tona.
Katër apo tri vite më herët, në një ditë të acartë dhjetori, erdhi postieri. Daja Din, nga familja Vokshi e Poliçkës. I lexoi me emër e mbiemër nja 20 kartolina (panorama) që nga Frankfurti i Gjermanisë Perëndimore (atëherë ishin dy Gjermani) i kishte dërguar për gati krejt mëhallën axha im Murtezi, “urime viti i ri”, “çdo të mirë në jetë”, e kështu me radhë. Për ne më të vegjlit postieri solli jo vetëm panorama, por edhe çokollata, fjalorë dhe leksikonë si ky: “Die grössten Persönlichkeiten des 20. Jahrhunderts” (Personalitetet më të mëdha të shekullit të 20-të). Nga ky leksikon në kujtesë ka mbetur fotografia e Albert Einsteinit, ajo fotografia ku fizikani i famshëm nxjerr gjuhën jashtë. Dhe mustaqet gjigante, si shtëllungë të Friedrich Nietzsches.
Me mbylljen e dyqanit të Hasan Shkodrës, mbyllet edhe një kapitull i jetës sonë!
Copyright: E.R.
