SHBA harton planin për të izoluar Iranin, çfarë fshihet pas operacionit “Iron Gate”?
Presidenti amerikan Donald Trump ka pranuar se lufta në Iran nuk ka marrë mbështetjen e pritur dhe se administrata e tij po shqyrton alternativa të tjera, megjithëse mundësia e një ndërhyrjeje të re ushtarake mbetet e hapur.
Ndërsa përplasjet mes palëve vijojnë, me sulme të kufizuara dhe goditje iraniane ndaj anijeve cisternë të naftës, Uashingtoni po shqyrton edhe rrugën diplomatike. Në këtë kuadër, në Shtëpinë e Bardhë pritet të zhvillohen takime me ndërmjetësuesit nga Katari.
Paralelisht me përpjekjet diplomatike, Pentagoni dhe shërbimet amerikane të inteligjencës po përgatisin masa të tjera për të rritur presionin ndaj Teheranit. Komanda Qendrore e SHBA-së ka njoftuar një plan për vendosjen e një bllokade tokësore ndaj Iranit, i njohur si “Iron Gate”. Projekti po drejtohet nga rreth 20 oficerë në Tampa të Floridës dhe synon të monitorojë e të pengojë furnizimin e Iranit me armë dhe materiale të tjera përmes kufijve tokësorë dhe Detit Kaspik.
Megjithatë, zbatimi i këtij plani paraqet vështirësi të mëdha. Për të funksionuar, ai kërkon bashkëpunimin e plotë të vendeve fqinje të Iranit, të cilat kanë interes të ruajnë marrëdhëniet dhe komunikimin me Teheranin. Disa prej zonave ku do të duhej të vepronin autoritetet janë pa prani amerikane, të tjera përballen me konflikte të armatosura, si rajoni i Beluçistanit, ose kontrollohen nga kundërshtarë të SHBA-së, si talebanët.
Një tjetër pengesë është Deti Kaspik, që sipas raportimeve përdoret nga Rusia për të dërguar në Iran pajisje dhe materiale ushtarake, përfshirë dronë dhe pjesë për raketa. Këto lëvizje janë denoncuar më parë nga mediat amerikane dhe ato ukrainase. Për të ndërprerë këtë furnizim, Uashingtonit do t’i duhej të përballej drejtpërdrejt me Moskën, një hap që mund të jetë i vështirë duke pasur parasysh marrëdhëniet mes Trump dhe presidentit rus Vladimir Putin.
Një tjetër nismë e administratës amerikane është ofrimi i një shpërblimi prej 20 milionë dollarësh për këdo që jep informacione mbi programin bërthamor të Iranit. Ndërkohë, në tryezën e Trump mbeten disa mundësi për vazhdimin e operacioneve ushtarake. Njëra prej tyre është rifillimi i një ofensive të gjerë, me bombardime ndaj bazave ushtarake dhe objektivave bërthamore, përfshirë objektin në malin Pickaxe. Një alternativë tjetër është një ndërhyrje më e kufizuar, e përqendruar te infrastruktura iraniane.
Megjithatë, një sulm i ri do të kishte kosto të lartë. Shpenzimet e luftës vlerësohen deri tani në 47 miliardë dollarë, ndërsa Kongresi amerikan nuk ka miratuar fonde të reja. Gjithashtu, sipas vlerësimeve të analistëve, nuk ka garanci se një ofensivë e re do të arrinte rezultatet e synuara. Për këtë arsye, një prej alternativave që po shqyrtohet është shtimi i presionit ekonomik ndaj Iranit, ku bllokada tokësore “Iron Gate” do të luante një rol të rëndësishëm. Megjithatë, vlerësimet e inteligjencës amerikane sugjerojnë se Teherani ka krijuar rezerva të konsiderueshme, të cilat mund ta ndihmojnë të përballojë kufizimet.
Në të njëjtën kohë, diplomacia vijon të mbetet një mundësi, pavarësisht qëndrimeve të forta të të dyja palëve. Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, i ka cilësuar kushtet e Iranit për arritjen e një marrëveshjeje si qesharake dhe të papranueshme. Teherani, nga ana tjetër, nuk ka hequr dorë nga kërkesa për një zgjidhje që e konsideron të drejtë dhe dinjitoze.
Autoritetet iraniane kërkojnë gjithashtu krijimin e një rendi të ri në Gjirin Persik dhe synojnë të ruajnë rolin e tyre në Ngushticën e Hormuzit. Ato kanë paralajmëruar se një luftë e re mund të ketë pasoja të rënda dhe se përgjigjja e Iranit do të shtrihej përtej rajonit. Në këtë kontekst, autoritetet franceze kanë nisur një hetim ndaj një grupi të lidhur me Gardën Revolucionare iraniane, “Shahid Kaveh”, i dyshuar për sulme kibernetike ndaj supermarketeve.
Presidenti iranian Masoud Pezeshkian ka dhënë gjithashtu sinjale për nevojën e daljes nga situata aktuale e paqartë, mes luftës dhe paqes. Udhëheqësi suprem i Iranit, Mojtaba Khamenei, i cili nuk është shfaqur publikisht prej kohësh, ka kërkuar që kjo gjendje të marrë fund.
Sipas vlerësimeve të analistëve, Teherani shqetësohet se Uashingtoni mund të ndjekë një strategji të zgjatur presioni, duke alternuar sulmet e kufizuara me përpjekjet për negociata. Një skenar i tillë do ta mbante Iranin në një gjendje të vazhdueshme pasigurie. Siç vëren edhe “The New York Times”, dalja nga kjo situatë mund të kërkojë kohë dhe durim, një qasje që, sipas analizës së gazetës, nuk përputhet me mënyrën se si Trump ka vepruar deri tani.
