Në këtë ditë në histori: Max Planck prezanton ligjin e tij dhe lind fizika kuantike
Gjilan, 19 Tetor 2026 – Më 19 tetor të vitit 1900, fizikani gjerman Max Planck i paraqiti komunitetit shkencor ligjin e tij për rrezatimin e trupit të zi, i njohur sot si Ligji i Plankut.
Ishte një moment që jo vetëm zgjidhi një problem të madh të fizikës së asaj kohe, por që shënoi edhe fillimin e një epoke të re në shkencë, asaj të mekanikës kuantike.
Çështja qëndronte te një paradoks i quajtur më vonë “katastrofa ultraviolet”. Sipas fizikës klasike të fund të shekullit 19, kur një trup i zi nxehet ai duhet të lëshojë rrezatim elektromagnetik në të gjitha frekuencat dhe me sa më shumë energji, aq më e lartë është frekuenca. Llogaritjet çonin në një përfundim absurd, se në pjesën me frekuencë të lartë të spektrit rrezatimi do të bëhej i pafundëm.
Planck e zgjidhi këtë problem me një ide krejtësisht të re. Ai propozoi se energjia nuk lëshohet në mënyrë të vazhdueshme, por në “kuanta”, domethënë në paketa të vogla dhe të caktuara energjie. Madhësia e secilit kuant përcaktohet nga një konstante e re themelore e natyrës, e cila më vonë u emërua Konstantja e Plankut. Me këtë supozim ai arriti të përshkruajë me saktësi spektrin e rrezatimit të trupit të zi dhe t’i japë fund katastrofës ultraviolet.
Për këtë zbulim dhe për themelimin e teorisë së kuanteve elementare, Max Planck u nderua me Çmimin Nobel për Fizikë në vitin 1918. Puna e tij hapi rrugën për zhvillimin e fizikës moderne dhe sot ligji i tij përdoret gjerësisht në astronomi, në teknologjinë e sensorëve, në optikë dhe në shumë fusha të tjera të shkencës.
