Konferencë ndërkombëtare në Bolonjë për Arbëreshët e Italisë, pjesëmarrës edhe studiues nga Kosova
Në Alma Mater Studiorum – Universiteti i Bolonjës, universiteti më i vjetër në Evropë (1088), u mbajt konferenca ndërkombëtare shkencore me temë “Gli Arbëreshë d’Italia – Una civiltà tra le due sponde dell’Adriatico / Arbëreshët e Italisë – Një qytetërim midis dy brigjeve të Adriatikut”.
Konferenca mblodhi studiues nga Italia dhe vendet e Ballkanit, me fokus në historinë, gjuhën, kulturën dhe identitetin e komunitetit arbëresh, i cili prej shekujsh ruan trashëgiminë shqiptare në jug të Italisë.
Nga Universiteti i Prishtinës dhe institucionet përkatëse akademike, në këtë konferencë morën pjesë me kumtesa studiues nga Dega e Gjuhësisë: Naim Berisha, Sejdi Gashi, Afërdita Abdullahu dhe Faton Krasniqi.
Gjatë prezantimeve të tyre, studiuesit trajtuan aspekte të ndryshme të zhvillimit historik dhe gjuhësor të arbëreshëve, duke theksuar rëndësinë e ruajtjes së variantit arbëresh të shqipes si pjesë e trashëgimisë kulturore mbarëkombëtare.
Në një deklaratë gjatë punimeve të konferencës, prof. Naim Berisha theksoi se studimet mbi arbëreshët nuk kanë vetëm vlerë historike, por edhe aktuale, pasi “ruajtja e gjuhës dhe identitetit në diasporë përbën një model të qëndrueshmërisë kulturore në Evropë”.
Ndërkaq, prof. asoc. Sejdi Gashi u ndal te dimensioni krahasues i studimeve gjuhësore, duke vënë në dukje se “analiza e elementeve arkaike të shqipes në të folmet arbëreshe ndihmon në ndriçimin e fazave të hershme të zhvillimit të gjuhës shqipe”.
Edhe studiuesit Afërdita Abdullahu dhe Faton Krasniqi theksuan rëndësinë e bashkëpunimit ndëruniversitar dhe të projekteve të përbashkëta kërkimore mes institucioneve shqiptare dhe italiane, me synim dokumentimin dhe promovimin e trashëgimisë kulturore arbëreshe.
Konferenca u zhvillua në ambientet historike të Palazzo Marescotti, duke shërbyer si platformë shkëmbimi akademik dhe dialogu ndërkulturor mes studiuesve të dy brigjeve të Adriatikut.
Pjesëmarrja e studiuesve nga Kosova në këtë ngjarje ndërkombëtare vlerësohet si kontribut në thellimin e bashkëpunimit shkencor dhe në promovimin e studimeve albanologjike në arenën evropiane.
