Digjitalizimi i gjuhës shqipe në Malin e Zi
Në Kalanë e Ulqinit më 2 shtator 2023 u mbajt përurimi i projektit “Digjitalizimi i gjuhës shqipe në Malin e Zi”.
Për gjuhën shqipe në Mal të Zi deri më tani nuk ka pasur Fjalor të madh shpjegues, as Fjalor të madh drejtshkrimor, nuk ka pasur softuer për sinonime dhe antonime, nuk ka pasur korrigjues sintaksor për MS Office. Por, nga sot procesi i mësimdhënies në gjuhën shqipe do të jetë më i suksesshëm, me futjen në përdorim të Kullës së shqipes.
Kjo ngjarje organizohet nga Ministria e të Drejtave të Njeriut dhe Pakicave. Në këtë venet ishte I pranishëm patjetërsueshëm ministri Fatmir Gjeka, i cili pati një fjalë rasti;
“Përmes këtij projekti, ne si parti politike shqiptare në Qeverinë e Malit të Zi dëshmojmë angazhimin tonë për përparimin e gjuhës shqipe dhe mbrojtjen e identitetit të shqiptarëve, si një program politik i mirëfilltë, duke sjellë afër secilit qytetar të Malit të Zi softuerin Kulla e shqipes”, tha ai.
Gjatë fjalimit të tij ministri Gjeka foli edhe për gjendjen e deritashme, duke shtuar se:
“Për gjuhën shqipe në Mal të Zi deri më tani nuk ka pasur Fjalor të madh shpjegues apo drejtshkrimor, në administratën shtetërore, edhe në shkollat shqipe kanë munguar këto vepra shkencore, por, nga tani e tutje do të jetë ndryshe, sepse procesi i mësimdhënies në gjuhën shqipe do të jetë më i suksesshëm, me futjen në përdorim të këtyre veprave shkencore digjitale për gjuhën shqipe”, shtoi ai.
Ministria jonë në bashkëpunim me kompaninë Albasoft është përgjegjëse për zbatimin e projektit dhe tashmë kemi filluar shpërndarjen përmes internetit të softuerit më të përparuar për gjuhën shqipe, që përbëhet nga: Softueri për korrigjimin e gabimeve drejtshkrimore; Softueri për korrigjimin e gabimeve sintaksore; Softueri i morfologjisë digjitale; Softueri për mësimin e gjuhës shqipe etj., si dhe tastiera digjitale, për përdorimin e plotë të alfabetit të gjuhës shqipe, përfundoi ministri Gjeka.
Në emër të Këshillit Kombëtar Shkencor për gjuhën shqipe foli drejtori i Institutit Albanologjik të Prishtinës z. Hysen Matoshi, i cili u shprehu mirënjohje institucioneve të Malit të Zi: “Faleminderit Qeverisë së Malit të Zi për vlerësimin e duhur të këtyre veprave shkencore dhe shpërndarjen e tyre falas për të gjithë qytetarët e Malit të Zi. Besojmë që Kulla e shqipes do ta lehtësojë dhe do ta përparojë edhe më shumë përdorimin e drejtë të gjuhës shqipe.”
Drejtori i kompanisë përgjegjëse për këtë projekt z. Ernest Çulaj vuri në dukje punën e madhe e permanente rreth këtij projekti.
“Të gjitha këto vepra shkencore që u përmendën, janë arritur me një veprimtari të palodhur më shumë se 25-vjeçare. Kemi punuar duke i zbatuar parimet dhe arritjet e gjuhësisë kompjuterike bashkëkohore, dhe vetëm kështu është arritur krijimi i këtij softueri, i Kullës së shqipes, e cila mund të instalohet për disa minuta në pajisjen përkatëse kompjuterike apo në telefon”.
Në këtë përurim morën pjesë edhe anëtarët e Këshillit Kombëtar Shkencor për gjuhën shqipe, në përbërje: Prof. dr. Enver Hysa, Prof. asoc. Adelina Çerpja, Prof. asoc. Anila Çepani, Prof. dr. Hysen Matoshi, Prof. dr. Mustafa Ibrahimi, Prof. dr. Asllan Hamiti, Prof. dr. Bahri Koskoviku, Prof. dr. Ismet Osmani, Kryetari i komunës së Ulqinit z. Omer Bajraktari, profesorë, gjuhëtarë, e shumë personalitete tjera nga jeta politike e shoqëria civile.
