A E KA SHKRUAR KËTË TEKST CHATGPT? QË TANI E TUTJE NJË “GJURMË E FSHUHTË” DO TA ZBULOJË
OpenAI ka njoftuar se do të vendosë filigranë të padukshëm te tekstet e gjeneruara nga ChatGPT, të cilët do të ndihmojnë në identifikimin e origjinës së tyre.
Këto shënime bazohen në ndryshime të imta në zgjedhjen e fjalëve. Ndërkohë, që nga fillimi i gushtit, rregullat e reja të BE-së kërkojnë filigranë të lexueshëm nga makinat për çdo përmbajtje të gjeneruar nga inteligjenca artificiale.
Çfarë janë filigranët e AI-së?
Që nga 1 gushti ka hyrë në fuqi Akti i BE-së për Inteligjencën Artificiale, i cili i detyron kompanitë të shënojnë përmbajtjen e krijuar nga AI.
Ofrues të mëdhenj si Anthropic dhe Google tashmë kanë njoftuar ose kanë filluar të përdorin këtë teknologji.
Sot është pothuajse e pamundur të mos lexosh çdo ditë tekste të shkruara nga AI pa e kuptuar. Chatbot-ët shkruajnë përshkrime produktesh, letra motivimi, punime shkollore, madje edhe deklarata politike.
Prandaj filigranët synojnë të japin përgjigjen: A e shkroi këtë njeriu apo makina?

Si funksionon “çelësi sekret”?
Teknika shfrytëzon një fakt të thjeshtë të gjuhës: e njëjta mendim mund të thuhet në shumë mënyra.
Shembull: “Sot po shkoj në kinema” vs “Sot dua të shkoj në kinema”.
Gjatë shkrimit, modeli i AI-së llogarit probabilitetin e çdo fjale dhe zgjedh një. Me filigranin, kjo zgjedhje drejtohet lehtë. Disa fjalë sinonime marrin një “pikë” më shumë, të tjerat më pak.
Kështu në tekst krijohet një model statistikor i padukshëm për lexuesin.
Ky proces përsëritet për çdo fjalë, prandaj ndryshimi është i padukshëm. Pa “çelësin sekret” që e di saktë se si është bërë drejtimi, as njerëzit e as programet nuk mund ta zbulojnë filigranin.
Waldemar Berchtold nga Instituti Fraunhofer për Siguri Informatike e shpjegon:
“Nëse çelësi bëhet publik, kushdo mund ta heqë filigranin, ta falsifikojë, apo ta krijojë vetë.”

Dy kufizimet kryesore
- Gjatësia: Teknologjia funksionon vetëm në tekste mbi 200-300 fjalë. Në tekste të shkurtra nuk krijohet modeli statistikor.
- Editimi: “Nëse e ndryshon tekstin dhe e futesh stilin tënd, e fshin gjurmën e AI-së bashkë me filigranin”.
Pse kompanive u intereson vetë ta bëjnë këtë?
Përveç detyrimit ligjor, ka edhe arsye biznesi.
Prof. Benno Stein nga Universiteti Bauhaus në Weimar thotë:
“Për të zhvilluar një model gjuhësor, duhet ta ushqesh vazhdimisht me tekste cilësore. Prandaj kompanive u intereson të njohin tekstet e veta.”
Së shpejti, përdoruesit dhe institucionet do të kenë në dispozicion edhe mjete kontrolli. Ato do të japin një vlerësim të tipit:
“Ka 80% gjasa që këtë tekst ta ketë shkruar modeli ynë i inteligjencës artificiale.”
